Οι SE 400 και ο Ερντογκάν

Submitted by editor on Σάβ, 07/29/2017 - 13:25

Του Κώστα Ράπτη

 

Μολονότι πρόκειται για μείζονα γεωπολιτική εξέλιξη, ο Τούρκος πρόεδρος επιχείρησε να την υποβαθμίσει – επικαλούμενος, μάλιστα, μεταξύ άλλων, και το ελληνικό προηγούμενο.

 

"Γιατί να προκαλέσει ένταση; Κάθε χώρα θα πρέπει να αναζητά το ιδεώδες για την ασφάλειά της" δήλωσε σχετικά με τη σχεδιαζόμενη αγορά από την Τουρκία ρωσικών αντιπυραυλικών-αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 Triumf ο Tayyip Erdoğan μιλώντας την Τρίτη στην κοινοβουλευτική ομάδα του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Όπως είπε, και η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ αλλά διαθέτει ρωσικούς S-300 εδώ και πολλά χρόνια.

 

Όμως οι συστοιχίες αυτές βρέθηκαν στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του ενιαίου αμυντικού δόγματος, έπειτα από τις απειλές που εξαπέλυσε η Τουρκία στον αρχικό αγοραστή τους, την Κυπριακή Δημοκρατία. Και πάντως, δεν είναι η Ελλάδα της οποίας αμφισβητείται το διάστημα αυτό ο ατλαντικός γεωπολιτικός προσανατολισμός.

 

Ο Erdoğan το γνωρίζει αυτό. Άλλωστε, οι δηλώσεις του ήρθαν ως απάντηση στις παρατηρήσεις του επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγού Joseph Dunford την Κυριακή, στο φόρουμ ασφαλείας του Άσπεν στο Κολοράντο.

 

"Θα ήταν ανησυχητικό αν το κάνουν, αλλά δεν το έχουν κάνει” τόνισε ο στρατηγός απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την προμήθεια των S-400 από την Τουρκία, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές αναφορές ως "ανακριβείς". Με άλλα λόγια, ο Erdoğan δεν παίζει παρά ένα (ενοχλητικό για τη Δύση) παιχνίδι.

 

"Έχουν υπογραφεί συμφωνίες. Με τη βοήθεια του Θεού, θα δούμε τους S-400 στη χώρα μας και μάλιστα σε συμπαραγωγή" επέμεινε από την πλευρά του ο Τούρκος πρόεδρος, αναφερόμενος προφανώς στην τελευταία συνάντησή του με τον Vladimir Putin.

 

Ήδη στις αρχές Ιουλίου, ο Fikri Işık, ο οποίος ήταν υπουργός Άμυνας μέχρι τον μεσολαβήσαντα ανασχηματισμό, δήλωνε ότι η τεχνική προεργασία έχει ολοκληρωθεί και ότι οι δύο από τις τέσσερις συστοιχίες των S-400 που θα εγκατασταθούν στην Τουρκία θα κατασκευαστούν επιτοπίως, για να υπάρξει μεταφορά τεχνογνωσίας. Κατά τον ίδιο, η έμφαση δίνεται στην εγχώρια παραγωγή και η προμήθεια των S-400 αποτελεί ενδιάμεση λύση, μέχρι την ανάπτυξη τουρκικού πυραυλικού συστήματος σε συνεργασία με την Γαλλία και την Ιταλία.

 

Σε κάθε περίπτωση, ασάφεια περιβάλλει το χρηματοδοτικό πακέτο της συμφωνίας, ύψους 2.5 δισ. δολαρίων, που έχουν υπογράψει η Ρωσία και η Τουρκία. Ο Vladimir Kozhin, προεδρικός σύμβουλος επί θεμάτων στρατιωτικής και τεχνικής συνεργασίας, έχει δηλώσει πως το Κρεμλίνο έχει εγκρίνει την πώληση προς την Τουρκία, όχι όμως και την χορήγηση δανείου που θα στηρίξει την αγοραπωλησία.

 

Προφανώς ο Τούρκος πρόεδρος δεν είναι ο μόνος που παίζει επικοινωνιακά παιχνίδια, καλλιεργώντας την εντύπωση ότι θα αναλάβει μία πρωτοβουλία, την οποία δεν είναι αποφασισμένος να ακολουθήσει μέχρι τέλους.

 

Οι περισσότεροι αναλυτές τείνουν να συμφωνήσουν με τον στρατηγό Dunforth θεωρώντας ότι η συζήτηση περί S-400 δεν είναι παρά ο τρόπος της Άγκυρας να πιέζει τις ΗΠΑ και να εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για θέματα αμεσότερου τουρκικού ενδιαφέροντος, όπως η αμερικανική συμπόρευση με τους Κούρδους μαχητές του YPG στη βόρεια Συρία. Αλλά και για την ρωσική πλευρά είναι βάσιμο το ερώτημα κατά πόσον είναι έτοιμη για ένα τέτοιο άλμα εμπιστοσύνης, όπως η μεταφορά τεχνογνωσίας από έναν τομέα στον οποίο καταγράφει αδιαμφισβήτητο πλεονέκτημα σε μία χώρα με την οποία, παρά το πρόσφατο φλερτ, οι σχέσεις είναι ιστορικά ανταγωνιστικές.

 

Αν πάντως οι δύο πλευρές προτίθενται όντως να προχωρήσουν στην αγοραπωλησία, αυτό θα σημαίνει ότι η δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ επιλέγει να αναπτύξει συστήματα μη συμβατά με αυτά των λοιπών συμμάχων (όπως είχε συμβεί και πάλι στο πρόσφατο παρελθόν όταν η Άγκυρα συζητούσε την προμήθεια κινεζικών αντιαεροπορικών) και να ανοίξει μία οδό συνεργασίας με τη Ρωσία η οποία μοιραία θα πρέπει να διευρυνθεί – λ.χ. σε δορυφορικά συστήματα.

 

Καθόλου τυχαία, στα μέσα του μηνός βρέθηκε στην Άγκυρα αμερικανική αντιπροσωπεία υπό τον αρχηγό της Πολεμικής Αεροπορίας πτέραρχο David L. Goldfein για να διακριβώσει προθέσεις ως προς τους S-400 και να βεβαιωθεί ότι παραμένει το τουρκικό ενδιαφέρον για την προμήθεια 100 αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F35A.

 

Περιττό να ειπωθεί ότι είτε με το ένα σενάριο είτε με το άλλο, οι ισορροπίες στο Αιγαίο ανατρέπονται δραματικά.