Σε λίγα χρόνια τα τραπεζικά καταστήματα θα είναι σπάνια όσο και τα video club

Submitted by editor on Σάβ, 07/29/2017 - 15:04

Η είδηση ότι η αρχαιότερη τράπεζα του κόσμου, Banca Monte dei Paschi di Siena, αναγκάζεται να προβεί σε δραστικές μειώσεις υποκαταστημάτων και προσωπικού για να μην οδηγηθεί σε «λουκέτο» φέρνει ξανά στο προσκήνιο το φαινόμενο της συρρίκνωσης των τραπεζικών ιδρυμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Και αν η Ευρώπη έχει τα δικά της προβλήματα λόγω των «κόκκινων» δανείων και της ανάγκης των τραπεζών να επιβιώσουν μέσα σε περιβάλλον έλλειψης κεφαλαίων, η παγκόσμια τάση συρρίκνωση οφείλεται κατά κύριο λόγο στην τρομακτική εξέλιξη της τεχνολογίας.

 

Η Monte Paschi θα κλείσει 600 υποκαταστήματα, ή σχεδόν το 30%, και θα μειώσει το δυναμικό της κατά 5.500 υπαλλήλους. Οι αριθμοί «ζαλίζουν» όμως η ιταλική τράπεζα έχει μία... δικαιολογία: ότι έφτασε στο χείλος του γκρεμού και έπρεπε να λάβει δραστικά μέτρα για να σωθεί, σε αντάλλαγμα της κρατικής στήριξης ύψους 5,4 δισ. ευρώ. Θα γίνει, δηλαδή ότι συνέβη και στην Ελλάδα. Οι τράπεζες που διασώζονται με χρήματα και των φορολογουμένων θα πρέπει να «ματώνουν».

 

Από τη μία πλευρά, λοιπόν, είναι η επιτακτική ανάγκη περιορισμού των λειτουργικών δαπανών και από την άλλη ο αντίκτυπος της τεχνολογικής εξέλιξης και της ψηφιοποίησης. Η ιταλική τράπεζα συρρικνώνεται για να μην κλείσει εντελώς, ωστόσο η γενικότερη τάση συνδέεται κυρίως με την τεχνολογική εξέλιξη, αφού οι ψηφιακές εφαρμογές κατακτούν και τον τομέα των τραπεζικών συναλλαγών, ενώ ο κόσμος εξοικειώνεται ολοένα περισσότερα με τις «έξυπνες» εφαρμογές.

 

Στα τέλη του περασμένου μήνα ο πρώην CEO της Barclays, Antony Jenkins προέβλεψε ότι τα τραπεζικά καταστήματα σε λίγα χρόνια από σήμερα θα είναι τόσο σπάνια όσο και τα... Blockbuster, μετά την κυριαρχία εταιρειών όπως η Netflix. Ο Jenkins στήριξε την πρόβλεψη αυτή στο γεγονός ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κλάδου εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα από τις αρχικές εκτιμήσεις.

 

Ο ίδιος είχε εκτιμήσει το 2015 ότι οι τράπεζες θα μειώσουν καταστήματα και προσωπικό κατά 50% σε 10 χρόνια, όμως ο αντίκτυπος των καινοτόμων εφαρμογών και της τεχνητής νοημοσύνης επιταχύνει τις εξελίξεις. Σήμερα ο Jenkins υποστηρίζει ότι η κίνηση στα τραπεζικά καταστήματα μειώνεται με ετήσιο ρυθμό της τάξης του 15% και αυτό είναι εντυπωσιακό. Βέβαια, ο πρώην τραπεζίτης εκπροσωπεί πλέον τον κλάδο της τεχνολογίας αφού ηγείται της εταιρείας 10X, του κλάδου fintech.

 

Μόνο στη Μ. Βρετανία οι μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας αναμένεται να κλείσουν 525 υποκαταστήματα μέσα στο 2017, καθώς «ποιος χρειάζεται πλέον το υποκατάστημα όταν όλα μπορεί να τα κάνει από το κινητό ή τα τάμπλετ;» Ακόμη και η είσπραξη επιταγής μπορεί πλέον να γίνει εντός 24 ωρών μέσω έξυπνων συσκευών στη Μ. Βρετανία. Σύμφωνα, μάλιστα, με έρευνα της Royal Bank of Scotland, οι συναλλαγές στα τραπεζικά υποκαταστήματα έχουν υποχωρήσει κατά 43% από το 2010, ενώ οι συναλλαγές μέσω mobile υπηρεσιών έχουν αυξηθεί κατά 400%.

 

Στο ίδιο πλαίσιο, οι τράπεζες και οι τεχνολογικές εταιρείες βλέπουν ένα... πεδίο δόξης λαμπρό, καθώς οι εφαρμογές αυξάνονται καθημερινά και δίνουν τρομακτικές προοπτικές ανάπτυξης. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της HSBC η οποία θα περιορίσει την έκθεσή της στη Μ. Βρετανία κατά το ήμισυ, σε σύγκριση με το 2011, έως το τέλος του έτους.

 

Ο Anthony Jenkins αποτελεί επίσης ένα παράδειγμα της επιρροής του τεχνολογικού κλάδου, καθώς ορισμένα από τα καλύτερα «μυαλά» των τραπεζών μεταπηδούν σε εταιρείες της Silicon Valley. Στελέχη της Goldman Sachs έχουν «αποστατήσει» για χάρη τεχνολογικών κολοσσών όπως η Uber, ενώ αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των επιτυχημένων managers που βλέπουν το μέλλον τους στον κλάδο fintech.

 

Οι ελληνικές τράπεζες έχουν προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε εντυπωσιακή μείωση τόσο των καταστημάτων όσο και του προσωπικού, μία τάση που κρίθηκε επιτακτική αφενός από την τεράστια συγκέντρωση του κλάδου και αφετέρου λόγω των σχεδίων αναδιάρθρωσης που συμφωνήθηκαν με την DGComp με στόχο την δραστική περιστολή λειτουργικών δαπανών. Σημειώνεται ότι ο εγχώριος τραπεζικός κλάδος εμφανίζει το μεγαλύτερο ποσοστό συγκέντρωσης στην Ευρώπη κοντά στο 97%. Ο αριθμός των τραπεζικών καταστημάτων στην Ελλάδα μειώθηκε στα 2.332 το 2016, από 3.629 το 2012.

 

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τα τραπεζικά υποκαταστήματα μειώθηκαν κατά 4,8% στην Ευρώπη το 2016, ενώ το προσωπικό των τραπεζών υποχώρησε σε ποσοστό 1,4% κατά μέσο όρο.

 

Κ. Μαριόλης